Pytania do NCN

Pytania do NCN

Cześć,

na ostatnim spotkaniu komitetu, powodowani głosami od grupy, postanowiliśmy jeszcze raz podjąć wątek niejasności zarówno w planach zarządzania danymi, jak i ich interpretacji w raportach końcowych wniosków grantowych NCN. W związku z tym proponujemy zabrać najbardziej palące pytania odnośnie niejasnych/wątpliwych/zamglonych kwestii i później zamierzamy przekazać je do NCN. Pytania możecie dodawać w tym wątku.

Dzięki,
Kuba

29 Responses

  3. W raporcie rocznym w sekcji dotyczącej publikacji jest pytanie: „Czy z tą publikacją są powiązane dane badawcze i/lub ich metadane?”.

    Jeśli na ten moment nie ma jeszcze danych badawczych umieszczonych w repozytorium, to czy w następnym raporcie (a zwłaszcza w raporcie
    końcowym) czy będzie można dodać do publikacji wykazanej w raporcie z 2025 informację o danych badawczych dotyczących tej właśnie pracy?

  4. hello 🙂
    czy w p. 6.2 DMP, gdzie jest pytanie o środki finansowe, taka odpowiedź jest wystarczająca: 'The … Repository is free and it guarantees compliance with principles FAIR. For the data management will be not necessary any additional costs (2% for Open Access will be enough)”.?
    I drugie pytanie z tym związane, bo takie sygnały docierały – przy MINIATRURZE w tym punkcie nie należy wspominać literalnie o tych „2%”,tylko tam ogólnie, że „koszty” – czy to prawda?

    1. Cześć Kingo.

      A po co wspominać o OA?

      Oni tam pytają:

      Czy potrzebne sa dodatkowe zasoby do zarządzania danymi, takie jak osoby, czas, sprzęt lub oprogramowanie?

      Jakie koszty związane będą z zapewnieniem standardów FAIR w projekcie?
      W jaki sposób zostaną opłacone?

      Prosimy o wyjaśnienie, w jaki sposób koszty niezbędne do przygotowania danych do ich udostępniania i przechowywania będą oszacowane? Czy do przygotowania danych do przechowywania i archiwizowania niezbędne będą dodatkowe zasoby? Jeżeli tak, jak wysokie będą to koszty i w jaki sposób zostaną opłacone? Rozważ konieczność wydatkowania środków na długoterminowe przechowywanie danych?

    2. Cześć,
      w przypadku tego punktu, jeśli zdecydują się na deponowanie danych w RODBUUK ja proponuję zapis: The cost of research data management after the project is completed is carried by AGH University of Krakow”.
      Jeśli gdzie indziej i repozytorium jest darmowe to moim zdaniem wystarczy to co ty podajesz. Natomiast jeśli chodzi o koszty zarządznia danymi pytanie „Czy potrzebne są dodatkowe zasoby do zarządzania danymi, takie jak osoby, czas, sprzęt lub oprogramowanie?” – jeśli nie ponoszą z tego tytułu kosztów jak zakup dysku, komputera itp. – to proponuję: The project does not provide separate funding for preparing data for release and storage. ” albo „No separate financial resources are planned for data preparation and storage. Only the time commitment of the principal investigator is included.”. Natomiast jeśli w kosztorysie są przewidziane wydatki – zapis typu np „A hard drive will be purchased for the purposes of data collection and storage.”

  5. Część Krzyśku 🙂
    No właśnie dlatego też pytam, bo „jako rzecze NCN” przy wyjaśnieniach do tego punktu: „…koszty pośrednie Open Access w wysokości do 2% przyznanych kosztów bezpośrednich, które mogą być przeznaczone wyłącznie na koszty związane z udostępnieniem publikacji lub danych badawczych w otwartym dostępie” – i tu mamy też udostępnienia danych badawczych w OA…..

    1. Cześć Kingo.

      Zgoda, jednakże tu chodzi nie tyle o koszty udostępnienia danych w otwartym dostępie, co o koszty niezbędne do przygotowania danych do ich udostępniania i przechowywania, czyli np. dyski.

  7. Mam badacza realizującego projekt NCN. Deponuje dane i w zasadzie je zabetonował licencjami, uzasadniając w stylu: „bo tak chcę”. Deponuje w repozytorium instytucjonalnym, zatem rekord podlega naszej weryfikacji. Czy powinnam starać się go jednak przekonać do ich otwarcia? Jestem na etapie rozumowania: „niech się tłumaczy przed NCN”

    1. W wytycznych do raportu rocznego masz tak:
      Począwszy od konkursów SONATINA 7, OPUS 25, PRELUDIUM 22, SONATA BIS 13, MAESTRO 15 i PRELUDIUM BIS 5 należy udzielić odpowiedzi Tak/Nie na pytanie „Czy z tą publikacją są powiązane dane badawcze?”. W przypadku udzielenia odpowiedzi Tak, poprzez przycisk Dodaj należy powiązać dane badawcze, które wcześniej należy uzupełnić w sekcji „Otwarte dane i metadane”. Istnieje możliwość powiązania kilku zestawów danych z jedną publikacją lub jednego zestawu danych z kilkoma publikacjami. W przypadku udzielenia odpowiedzi Nie, należy wypełnić pole Wyjaśnienia.
      Dane powiązane (podstawowy zestaw danych) z opublikowanymi artykułami (zarówno w przypadku publikacji w otwartym dostępie jak i w przypadku publikacji w modelu zamkniętym) muszą być: a) rzetelnie udokumentowane w sposób spełniający zasady maszynowego lub manualnego wyszukiwania, dostępności, interoperacyjności i ponownego użycia (zgodnie z zasadami FAIR9) oraz b) udostępniane w otwartym repozytorium tam, gdzie to możliwe zgodnie z warunkami licencji Creative Commons Public Domain (CC0) lub Creative Commons Attribution International (CC BY 4.0) lub innej, która zapewnia taki sam poziom otwartości i możliwości ponownego wykorzystania danych – strona 7-8 https://www.ncn.gov.pl/sites/default/files/pliki/raporty/NCN-wytyczne-do-raportow-rocznych-od-33-edycji.pdf
      Ja bym mu to pokazała.
      Dodatkowo w umowie np OPUS masz to samo odnośnie danych i ich licencji w paragrafie 5 pkt 6 https://www.ncn.gov.pl/sites/default/files/pliki/formularze/opus30-wzor-umowy.pdf
      I jest jeszcze wyjątek: Centrum dopuszcza ograniczenia w udostępnianiu danych badawczych wyłącznie w uzasadnionych przypadkach (np. ochrona danych osobowych), przy czym każdorazowo wymagane jest merytoryczne uzasadnienie. Pytanie czy te jego dane to ten właśniw wyjatek.
      W końcu umowę podpisał i się zobowiązał.

      1. Hej Marta.
        To dość ciężki przypadek i prowadzimy z nim już dyskusje na temat jego danych od października. Wtedy krzyczał, że nie będzie niczego nikomu udostępniał :). Teraz je udostępnił, ale osoba deponująca tłumacząc się z „betonozy” powiedziała, że dyskusja licencyjna weszła już na poziom „filozoficzny”. Nie wiem, czy jest sens z tym walczyć, czy lepiej poczekać…

        1. Z tego, co kiedyś mówili na jednym ze szkoleń, to badacz zostanie wezwany do zmiany licencji na tę dopuszczalną przez NCN, chyba że, jak podała Marta, ma jakieś naprawdę poważne powody do zastosowania restrykcyjnej licencji.

        2. Cześć,
          w sumie to szkoda sił i nerwów. Został poinformowany o obowiązkach jakie ma w celu rozliczenia projektu. Niech NCN mu „uświadomi” przy raporcie. Jak mu każą zwracać środki, to może wtedy dotrze. Jak to tak wygląda jak piszesz, to ja bym odpuśiła i poczekała.

          1. No właśnie doszłam do takiego wniosku, nie ma się co szarpać…

    2. To zawsze jest decyzja badacza na końcu czy dane udostępni czy nie. Ja na PW, zawsze im powtarzam w takich wypadkach, że zalecenia NCN są takie i takie a dane mogą być zamknięte tylko w określonych przypadkach. To badacz podpisał umowę i to On musi się z niej rozliczyć. My mówimy co ma zrobić, żeby uniknął problemów, ale końcowa decyzja jest zawsze po Jego stronie.

  8. Cześć,
    Ja mam jeszcze takie pytanie (gramatyczne):
    3.2 How will data security and protection of sensitive data be taken care of during the research?
    Czy tu chodzi o „security and protection” tylko dla danych wrażliwych, i jak nie ma wrażliwych w projekcie to całe pytanie jest Not applicable, czy może chodzi osobno o „data security” dla wszystkich danych (jak zabezpieczamy je przed wyciekiem?) i „protection of sensitive data” jako osobne pytanie, dla wrażliwych?

    1. Na szkoleniu 31.03.2026 zorganizowanym przez Bibliotekę PG zwrócono uwagę, że ten punkt dotyczy zarówno danych badawczych, jak i danych wrażliwych. W związku z tym, nie powinno się poprzestawać na „nie dotyczy”, kiedy w projekcie nie będzie danych wrażliwych. Ale warto, aby NCN to doprecyzował.
      Zaproponowałam na naszej grupie roboczej dot. maDMP (dokumenty), aby rozważyć przeniesienie danych osobowych i danych wrażliwych, jako danych szczególnej kategorii, do osobnego punktu.

      1. Cześć,
        na warsztatach z DMP w ramach Dni NCN w Katowicach Natalia Galica powiedziała, że tutaj chodzi tylko o dane wrażliwe. Jeśli są należy się do tego pkt. odnieść, jeśli nie ma wystarczy napisać np. „W projekcie nie przewiduje się tworzenia, przechowywania i przetwarzania danych wrażliwych”.

    2. Dobre pytanie.

      Miniatura 10, wczoraj wypełniona:

      3.2. Sposób zapewnienia bezpieczeństwa danych oraz ochrony danych wrażliwych podczas badań

      Wytyczne „podwieszone” pod Miniaturę 10:

      3.2 W jaki sposób zostanie zapewnione bezpieczeństwo i ochrona danych wrażliwych w okresie trwania projektu?

      W pierwszym przypadku wszystkie.

      W drugim wrażliwe.

      Choć w egzegezie: Prosimy o rozważenie sposobu ochrony danych, przede wszystkim jeśli są one wrażliwe, np. zawierają dane osobowe, dane wrażliwe politycznie lub dane podwójnego zastosowania.

      Czyli można uznać, że też wszystkie.

    3. Tu są jakby dwa pytania w jednym – jedno dotyczy danych wrażliwych i jeśli ich nie ma, to trzeba napisać, że danych wrażliwych brak, natomiast zawsze trzeba coś napisać o planowanym bezpieczeństwie samych danych. Typu: ohasłowanie, brak dostępu dla osób nieupoważnionych, itp.

  9. W punkcie 1.1 rekomendacji NCN do DMP jest zapis: „Jakie zostaną wdrożone procesy kontroli jakości? i dalej w pytaniach pomocniczych:”Prosimy o określenie, w jaki sposób planują Państwo kontrolować i dokumentować ich jakość i spójność:”
    Tymczasem tytuł punktu 2.2 brzmi „Jakie planują Państwo zastosować środki kontroli jakości? ” i dalej w pytaniach pomocniczych „Prosimy o wykazanie wysokiej jakości danych w projekcie.” Jakie aspekty kontroli jakości powinno się zatem opisać w podpunkcie 1.1 a jakie w 2.2

    W podpunkcie 1.1 jest również zapis „Jak wyglądać będzie organizacja plików i zarządzanie ich różnymi wersjami?” Zaś w podpunkcie 2.1 w pytaniach pomocniczych znajduje się zapis:”Prosimy o wskazanie sposobu organizacji danych w trakcie projektu poprzez podanie np. przyjętej konwencji, wersji i struktury folderów.”
    Co zatem odnośnie do organizacji plików powinno być zawarte w 1.1 a co w 2.1

    Ostatnie pytanie dotyczy informacji zwrotnej z NCN odnośnie do planów DMP. Czy NCN planuje jakieś cykliczne raporty, w którym umieszczane byłyby złe i dobre praktyki stosowane przez naukowców w ich planach, oczywiście po odpowiednim zanonimizowaniu tych zapisów – chodzi o informację zwrotnę dla datastewardów, aby byli na bieżąco odnośnie do stanowiska NCN i interpretacji zapisów poszczególnych punktów planu – co przecież z czasem może się zmieniać.

    Ostatnia kwestia dotyczy podpunktu 3.2, którego tytuł brzmi „W jaki sposób zostanie zapewnione bezpieczeństwo i ochrona danych wrażliwych w okresie trwania projektu?”
    Czy rzeczywiście ma w tym podpunkcie znaleźć się opis wyłącznie w przypadku danych wrażliwych? Jeśli tak, to czy zapewnienie bezpieczeństwa danych innych niż wrażliwe w ogóle ma nie być nigdzie opisane?

    1. Cześć Zbyszku!
      ad. 4. akapit – już wyżej trochę o tym dyskutowaliśmy i my w tym punkcie jeśli nie ma danych wrażliwych, to polecamy pisać o ochronie samych danych (typu odhasłowanie, dostęp itp)
      ad. 3. akapit – przedarłoby się coś takiego!
      ad 2. i 1. – my polecamy o kontroli jakości pisać na pewno w p. 2.1, a o organizacji plików na pewno w 2.1. natomiast w 1.1 jak mieszczą się w limicie znaków, to niech tez wspomną…
      🙂
      Ale gdyby NCN jednoznacznie na te wątpliwości nam odpowiedział, to byłoby cudnie….

    2. Warto dodać, że ten punkt 3.2 jest w wytycznych tak skonstruowany: „W jaki sposób zostanie zapewnione bezpieczeństwo i ochrona danych wrażliwych w okresie trwania projektu?”, a w samym wniosku o finansowanie tak: „Sposób zapewnienia bezpieczeństwa danych oraz ochrony danych wrażliwych podczas badań”.

    3. Popieram postulat dot. „informacji zwrotnej z NCN odnośnie do planów DMP”. Obowiązek przygotowania DMP „okrzepł”. Wiele osób przeszkoliło się, uzyskało certyfikaty. Życie zweryfikowało teorię. SKON powiększył swoje szeregi. Myślę, że czas już na taką ocenę ze strony NCN. Z pewnością byłaby to duża pomoc w dalszej pracy.

  10. Cześć:)
    Po raz pierwszy trafia do nas plan, w którym naukowiec deklaruje, że będzie korzystał ani wytwarzał żadnych danych badawczych.
    Zadałam mu pytanie : „Czy do obliczeń/symulacji nie będzie używany komputer? Nawet proste symulacje (np. w Pythonie, MATLAB-ie, R), wykorzystanie oprogramowania do automatycznego dowodzenia twierdzeń czy generowane wykresy prezentujące zachowanie funkcji na podstawie obliczeń numerycznych będą traktowane jako dane badawcze. Teoretycznie sytuacja, w której NCN nie będzie wymagało wykazania żadnych danych badawczych jest możliwa w przypadku kiedy projekt opiera się, kolokwialnie mówiąc, na „kartce, długopisie i tablicy”.

    To jego odpowiedź: ” Praca tyczy się rozkładów pewnych wielomianów na czynniki, i charakteryzacji relacji tych czynników w kontekście robotyki. Obliczenia te do tej pory wykonywane były symbolicznie. Operowałem z założeniem, że przez dane rozumie się „dane eksperymentalne”.
    Dalej jednak, nie zakładałem automatycznego dowodzenia twierdzeń, symulacji też nie ma. Piszę co prawda oprogramowanie w Mathematice do pomocy, ale nie generuje ono „danych” ani wykresów na podstawie obliczeń numerycznych.
    W pracy zakładam obliczenia symboliczne, których rezultaty będą częścią treści publikowanych artykułów. W większości raczej więc jak Pani kolokwialnie powiedziała”.

    Podzielcie się proszę ekspercką wiedzą bo nie wiem co mu poradzić.

Dodaj komentarz